>_ Sunucunuzu Parmaklarınızın Ucunda Yönetin
Linux sunucu yönetiminin en temel yapı taşı olan SSH (Secure Shell) komutları, Eka Sunucu uzmanlığıyla tek bir rehberde toplandı. Dosya izinlerinden ağ analizine, sistem izlemeden güvenliğe kadar ihtiyaç duyacağınız tüm kodlar burada.
İster AlmaLinux, ister Ubuntu kullanın; bu rehber 2026'nın modern DevOps standartlarına göre hazırlandı.
| Komut | Açıklama |
|---|---|
| ssh [email protected] | Standart sunucu bağlantısı (Varsayılan 22 portu). |
| ssh -p 2222 root@ip | Farklı bir port (Örn: 2222) üzerinden bağlanma. |
| ssh-keygen -t ed25519 | 2026 Standardı: Yeni nesil, güvenli SSH anahtarı oluşturma. (RSA yerine önerilir). |
| ssh-copy-id root@ip | Oluşturulan public key'i sunucuya otomatik kopyalar (Şifresiz giriş için). |
| exit | Oturumu kapatır ve çıkış yapar. |
screen veya tmux kullanın.
screen -S islem_adi ile yeni pencere açın, CTRL+A+D ile arka plana atın.
| Komut | Açıklama |
|---|---|
| ls -lah | Tüm dosyaları (gizliler dahil), dosya boyutlarıyla listeler. |
| cd /var/www | Belirtilen dizine gider. cd .. bir üst dizine çıkar. |
| cp -r klasor yeni_klasor | Bir klasörü içindekilerle birlikte kopyalar. |
| mv dosya.txt yeni.txt | Dosya ismini değiştirir veya dosyayı taşır. |
| rm -rf klasor | Dikkat: Klasörü ve içindekileri sormadan siler. |
| mkdir -p a/b/c | İç içe klasörler oluşturur. |
| pwd | Şu an hangi dizinde olduğunuzu gösterir (Print Working Directory). |
| Komut | Açıklama |
|---|---|
| chmod 755 klasor | Klasörler için ideal izin. Sahibi yazar, diğerleri okur/girer. |
| chmod 644 dosya.php | Dosyalar için ideal izin. Sahibi yazar, diğerleri okur. |
| chmod -R 755 klasor | Klasör ve altındaki her şeye izni uygular (Recursive). |
| chown user:group dosya | Dosyanın sahibini ve grubunu değiştirir. |
| chown -R user:user /home | Dizin altındaki tüm dosyaların sahibini toplu değiştirir. |
chmod 777 vermeyin! Bu, herkesin o dosyaya zararlı kod yazabileceği anlamına gelir. Linux İzinleri makalemize göz atın.
| Komut | Açıklama |
|---|---|
| htop | Renkli ve interaktif görev yöneticisi. CPU/RAM takibi için en iyisi. |
| free -m | RAM kullanımını MB cinsinden gösterir. |
| df -h | Disk doluluk oranını okunabilir formatta (GB) gösterir. |
| du -sh folder/ | Belirtilen klasörün toplam boyutunu hesaplar. |
| uptime | Sunucunun ne kadar süredir açık olduğunu ve yük durumunu (load average) gösterir. |
| systemctl status nginx | Bir servisin (örn: nginx) çalışıp çalışmadığını kontrol eder. |
| Komut | Açıklama |
|---|---|
| ip addr show | Sunucunun IP adreslerini listeler (ifconfig yerine kullanılır). |
| netstat -tulpn | Hangi portların hangi servis tarafından dinlendiğini gösterir. |
| ping google.com | Bağlantı testi yapar. |
| curl -I ekasunucu.com | Bir web sitesinin başlık (header) bilgilerini çeker. |
| wget url_adresi | Dosya indirmek için kullanılır. |
| Komut | Açıklama |
|---|---|
| tar -czvf yedek.tar.gz klasor | Bir klasörü .tar.gz formatında sıkıştırır (Yedekleme için ideal). |
| tar -xzvf dosya.tar.gz | .tar.gz dosyasını dışarı çıkarır. |
| zip -r arsiv.zip klasor | Klasörü .zip formatında sıkıştırır. |
| unzip dosya.zip | .zip dosyasını açar. |
| Komut | Açıklama |
|---|---|
| grep "hata" log.txt | Dosya içinde "hata" kelimesini arar. |
| grep -r "config" /etc/ | Bir klasördeki tüm dosyalarda kelime arar (Recursive). |
| find / -name "dosya.txt" | Tüm sistemde ismi "dosya.txt" olan dosyayı bulur. |
| find . -type f -size +100M | 100MB'dan büyük dosyaları listeler. |
| tail -f error.log | Log dosyasını canlı olarak (akan yazı) izler. |
SSH güvenliği için /etc/ssh/sshd_config dosyasını düzenlemeniz gerekir. 2026 standartlarında yapılması gerekenler:
Port 22 yerinePort 2288 (Örnek)
PermitRootLogin yes yerinePermitRootLogin no
PasswordAuthentication yes yerinePasswordAuthentication no
Düzenleme sonrası servisi yeniden başlatmayı unutmayın:
sudo systemctl restart sshd
Daha fazla güvenlik detayı için SELinux Rehberimize bakabilirsiniz.
SSH kullanımı hakkında merak edilenler.
Karmaşık komutlarla uğraşmak istemiyor musunuz? Eka Sunucu'nun "Yönetilen Sunucu" hizmetleri ile teknik detayları bize bırakın, siz işinize odaklanın.