Dünyadaki web sunucularının %90'ından fazlası Linux üzerinde çalışır. Açık kaynak kodlu yapısı, üstün performansı ve güvenliği ile Linux, 2026 yılında da dijital altyapıların vazgeçilmez temelidir.
Bu rehberde; çekirdek mimarisinden dosya izinlerine, SSH komutlarından sunucu yönetimine kadar Linux dünyasını Eka Sunucu uzmanlığıyla keşfedin.
Linux, Linus Torvalds tarafından 1991 yılında geliştirilmeye başlanan, UNIX benzeri, açık kaynak kodlu ve özgür bir işletim sistemi çekirdeğidir (kernel). Günümüzde süper bilgisayarlardan akıllı telefonlara (Android), web sunucularından IoT cihazlarına kadar her yerde Linux çalışmaktadır.
Bir web sitesini yayınlamak için neden Linux tercih edilir?
İşletim sisteminin kalbidir. Donanım (CPU, RAM, Disk) ile yazılım arasındaki iletişimi yönetir. Eka Sunucu VDS'lerinde optimize edilmiş kernel sürümleri kullanılır.
Projeniz için en uygun işletim sistemini seçin.
CentOS'un devamı niteliğindedir. RHEL (Red Hat) tabanlıdır. CPanel ve kurumsal projeler için en stabil tercihtir. Eka Sunucu varsayılan olarak önerir.
Debian tabanlıdır. Geniş topluluk desteği, güncel paketleri ve kullanım kolaylığı ile geliştiriciler ve AI/ML projeleri için popülerdir.
"Evrensel İşletim Sistemi" olarak bilinir. Aşırı kararlılık odaklıdır. Paketleri biraz eski olabilir ancak sistem stabilitesi muazzamdır.
Linux'ta "C: Sürücüsü" yoktur. Her şey kök (root) dizini / altından başlar. İşte bilmeniz gereken kritik dizinler:
Süper kullanıcı (Administrator) ev dizini.
Standart kullanıcıların dosyalarının bulunduğu yer (Örn: /home/ahmet).
Sistem yapılandırma dosyaları (Apache conf, PHP ini, Network ayarları burada).
Değişken veriler. Web sitesi dosyaları (/var/www/html) ve loglar (/var/log) burada durur.
Sunucu yönetiminde en çok /var/log (hata kayıtları) ve /etc (ayarlar) dizinlerini kullanacaksınız. Bir servis çalışmıyorsa önce loglara bakın!
Bir Linux sunucuyu yönetmek için terminalden korkmayın. İşte hayat kurtaran komutlar:
| Komut | Ne Yapar? | Örnek Kullanım |
|---|---|---|
| ls | Listeleme. Dosya ve klasörleri gösterir. | ls -lah (Gizli dosyaları ve detayları göster) |
| cd | Dizin değiştirme (Change Directory). | cd /var/www (Web klasörüne git) |
| pwd | Neredeyim? Mevcut dizin yolunu gösterir. | pwd |
| cp | Kopyalama (Copy). | cp dosya.txt yedek.txt |
| mv | Taşıma veya İsim Değiştirme (Move). | mv eski.php yeni.php |
| rm | Silme (Remove). Dikkatli olun! | rm -rf klasor (Klasörü zorla sil) |
| grep | Metin içinde arama yapma. | grep "error" /var/log/httpd/error_log |
| chmod | Dosya izinlerini değiştirme. | chmod 755 public_html |
| chown | Dosya sahibini değiştirme. | chown user:group dosya |
| top / htop | Sistem kaynaklarını (CPU/RAM) izleme. | htop |
| systemctl | Servis yönetimi (Başlat/Durdur). | systemctl restart httpd |
Linux'ta her dosyanın 3 tür yetkisi vardır: Okuma (r=4), Yazma (w=2), Çalıştırma (x=1).
755 (Sahibi her şeyi yapar, diğerleri okur/girer)644 (Sahibi okur/yazar, diğerleri sadece okur)400 veya 600 (Sadece sahibi okur)Bir Linux sunucuyu "hacklenemez" yapmanın yolu katmanlı güvenliktir:
firewalld veya csf ile gereksiz portları kapatın.dnf update veya apt update ile sistemi sürekli güncelleyin.Linux sunucu yönetimi hakkında merak edilenler.
dnf veya yum, Debian tabanlı (Ubuntu) sistemlerde apt kullanılır. Örnek: dnf install php
Yüksek performanslı NVMe SSD diskli, %99.9 Uptime garantili ve 7/24 teknik destekli Linux sunucularımızla projelerinizi uçurun.