WCAG standartları neden önemlidir?

Web Content Accessibility Guidelines (WCAG), dijital erişilebilirlik için uluslararası kabul görmüş standartlardır. Bu kurallara uymak, yasal uyumluluğu sağlar, SEO performansını artırır ve kullanıcı kitlenizi genişletir.

Erişilebilirlik SEO'yu nasıl etkiler?

Erişilebilirlik ve SEO büyük ölçüde örtüşür. Semantik HTML kullanımı, alt etiketleri, video transkriptleri ve net başlık yapıları hem ekran okuyucular hem de Google botları için içeriği anlaşılır kılar. 2026 SEO algoritmalarında kullanıcı deneyimi (UX) ve erişilebilirlik, sıralama faktörü olarak kritik öneme sahiptir.

Accessibility Design Nedir? - Web Erişilebilirlik ve Kapsayıcı Tasarım Rehberi 2026 - Eka Sunucu | Türkiye'nin Dijital Hizmetler Otomasyonu Lideri

Accessibility Design: Herkes İçin Erişilebilir Web Dünyası

Web sitenizi sadece arama motorları için değil, insanlar için tasarlayın. WCAG 3.0 standartları, ARIA etiketleri ve semantik kodlama ile dijital engelleri kaldırın. Kapsayıcı tasarım, sadece bir trend değil, geleceğin web standardıdır.

İçindekiler

Accessibility Design Nedir?
Neden Önemlidir? (2026 Vizyonu)
WCAG Prensipleri
Teknik Uygulama (Kod Örnekleri)
Erişilebilirlik ve SEO İlişkisi
Test Araçları
Sıkça Sorulan Sorular

KAVRAMSAL ÇERÇEVE

Accessibility Design (Erişilebilirlik Tasarımı) Nedir?

Accessibility Design (Erişilebilirlik Tasarımı), kısaca A11Y (Accessibility kelimesinin başı ve sonu arasındaki 11 harfi temsilen), web sitelerinin, uygulamaların ve dijital ürünlerin, fiziksel veya bilişsel engeli olan bireyler dahil olmak üzere herkes tarafından kullanılabilir şekilde tasarlanması ve kodlanması sürecidir.

Bu kavram, sadece "engelliler için tasarım" demek değildir. Kapsayıcı tasarım (Inclusive Design) felsefesinin bir parçasıdır. Geçici engeller (kolu kırık bir kullanıcı), durumsal kısıtlamalar (güneş altında ekranı görmeye çalışan biri) veya yaşa bağlı yetenek kayıpları yaşayan herkes, erişilebilir tasarımdan faydalanır.

💡 2026 Perspektifi: Erişilebilirlik Bir Lüks Değil, Zorunluluktur

2026 yılı itibarıyla, Avrupa Birliği'nin "European Accessibility Act" ve ABD'deki güncellenen ADA yönetmelikleri, dijital erişilebilirliği yasal bir zorunluluk haline getirmiştir. Artık web sitenizin erişilebilir olmaması, sadece etik bir sorun değil, aynı zamanda ciddi yasal yaptırımlara ve SEO kaybına yol açan teknik bir borçtur.

Neden Önemlidir?

Dijital dünyada erişilebilirlik, fiziksel dünyadaki rampalar ve asansörler gibidir. Bir web sitesi klavye ile gezilemiyorsa, görme engelli bir birey için "kapısı kilitli bir mağaza" gibidir.

Etik Sorumluluk: Bilgiye erişim temel bir insan hakkıdır.
Yasal Uyum: Küresel pazarda var olmak için WCAG standartlarına uyum şarttır.
Pazar Payı: Dünya nüfusunun %15'i (1 milyardan fazla insan) bir tür engellilik yaşamaktadır.
SEO Gücü: Google, erişilebilir siteleri ödüllendirir. Semantik yapı, botların içeriği daha iyi anlamasını sağlar.
Performans: Erişilebilir kod genellikle daha temiz, daha hafif ve daha hızlıdır.

Performans demişken, erişilebilirlik için sitenizin hızla yüklenmesi kritik öneme sahiptir. Yavaş yüklenen siteler, yardımcı teknolojilerle çakışabilir. Bu nedenle projeniz için Yüksek Performanslı Hosting veya özel kaynak gerektiren projeler için Fiziksel Sunucu çözümlerimizi incelemenizi öneririz.

STANDARTLAR

WCAG Prensipleri (POUR)

Web Content Accessibility Guidelines (WCAG), dört ana prensip üzerine kuruludur. Bu prensipler, erişilebilirliğin temel taşlarıdır:

1. Perceivable (Algılanabilir)

Kullanıcılar sunulan bilgiyi algılayabilmelidir. Bu, görme engelliler için metin alternatifleri (alt text), işitme engelliler için altyazılar ve renk körleri için yeterli kontrast oranı anlamına gelir.

2. Operable (İşletilebilir)

Kullanıcı arayüzü bileşenleri ve navigasyon kullanılabilir olmalıdır. Klavye ile tam kontrol, epilepsi tetikleyici flaşlardan kaçınma ve kullanıcıya içeriği okuması için yeterli zaman tanıma bu kategoriye girer.

3. Understandable (Anlaşılabilir)

Bilgi ve kullanıcı arayüzünün kullanımı anlaşılır olmalıdır. Okunabilir metinler, tutarlı navigasyon yapısı ve hata mesajlarının açıklayıcı olması gerekir.

4. Robust (Sağlam)

İçerik, yardımcı teknolojiler (ekran okuyucular vb.) dahil olmak üzere çok çeşitli kullanıcı aracıları tarafından güvenilir bir şekilde yorumlanabilecek kadar sağlam olmalıdır. Bu, standartlara uygun HTML yazımını gerektirir.

KODLAMA PRATİKLERİ

Teknik Uygulama ve Kod Örnekleri

Bir web sitesini erişilebilir kılmak için doğru HTML etiketlerini kullanmak (Semantik HTML) ve gerektiğinde WAI-ARIA (Web Accessibility Initiative - Accessible Rich Internet Applications) özelliklerinden yararlanmak gerekir.

1. Semantik HTML vs. Non-Semantik HTML

Ekran okuyucular, <div> ve <span> etiketlerini anlamlandıramaz. Ancak <button>, <nav>, <main> gibi etiketler onlara ne yapmaları gerektiğini söyler.

bad-vs-good.html

              <!-- ❌ YANLIŞ KULLANIM (Erişilebilir Değil) -->
              <div class="button" onclick="submitForm()">Gönder</div>
              
              <!-- ✅ DOĞRU KULLANIM (Erişilebilir - Klavye Odaklanabilir) -->
              <button type="submit" class="btn btn-primary">Gönder</button>
            

2. Form Etiketleri ve Hata Yönetimi

Form alanları mutlaka etiketlenmelidir (<label>). Placeholder bir etiket değildir. Ayrıca hata mesajları, ekran okuyuculara aria-describedby ile bildirilmelidir.

form-accessibility.html

              <div class="form-group">
                <label for="email">E-posta Adresiniz:</label>
                <input 
                  type="email" 
                  id="email" 
                  name="email" 
                  required
                  aria-describedby="emailHelp"
                  autocomplete="email"
                />
                <span id="emailHelp" class="help-text">Sipariş onayı için kullanılacaktır.</span>
              </div>
            

3. Görsel İçerikler ve Alt Etiketleri

Görseller dekoratif mi yoksa bilgi verici mi? Dekoratifse alt="" boş bırakılmalı (ekran okuyucu atlar), bilgi verici ise mutlaka açıklanmalıdır.

4. Güvenlik ve Erişilebilirlik

Erişilebilir bir site aynı zamanda güvenli olmalıdır. Özellikle SSL sertifikası kullanımı, modern tarayıcıların erişilebilirlik API'lerini güvenle çalıştırması için önemlidir. SSL Sertifikası hizmetlerimizle sitenizi güvence altına alabilirsiniz.

SEO & GELECEK

2026 SEO Trendleri ve Erişilebilirlik

Google'ın 2026 vizyonunda E-E-A-T (Experience, Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness) ve Core Web Vitals metrikleri merkezdedir. Erişilebilirlik, bu metrikleri doğrudan etkiler:

INP (Interaction to Next Paint): Erişilebilir kod, gereksiz JavaScript yükünü azalttığı için etkileşim gecikmelerini düşürür.
Voice Search (Sesli Arama): Erişilebilir içerik yapısı, sesli asistanların içeriği okumasını kolaylaştırır.
Entity Understanding: Semantik HTML, arama motorlarının içeriğin konusunu ve bağlamını anlamasına yardımcı olur.

🚀 Hız = Erişilebilirlik

Düşük internet hızına sahip bölgelerdeki kullanıcılar veya eski cihaz kullananlar için site hızı bir erişilebilirlik meselesidir. Sitenizin hızını artırmak için Profesyonel SSD Hosting paketlerimizi inceleyebilirsiniz. Litespeed teknolojisi ile siteniz herkes için ışık hızında açılır.

TEST